Hacı Bektaş-ı Veli
Hacı Bektaş-ı Veli (Farsça: حاجی بکتاش والی hājī baktāš wālī; 1209 - 1271),
Horasan Nişabur doğumlu, Anadolu Aleviliğinin oluşumunda büyük çabalar harcayan,
daha sonraki yıllarda “Horasan Erenleri” diye anılanlar arasında Hacı Bektaş
Veli önemli bir yer tutar.
Kimliği:
Gerçek ismi, Seyid Muhammed bin İbrahim Ata‘dır. Lokman Parende‘den ilk eğitimi
almış ve Ahmet Yesevi öğretlerini takip etmişti. Ondan dolayı Yesevi’nin ‘halife’si
olarak kabul edilmektedir. Anadolu‘ya geldikten sonra kısa zamanda tanınarak
kıymetli talebeler yetiştirdi. Hacı Bektaş-ı Veli kendisinin de bağlı olduğu “Ahilik
Teşkilatı” ile, Osmanlı Devleti’nin kuruluş devrinde Anadolu’da sosyal yapının
gelişmesinde önemli katkılarda bulundu.
Velâyetnâme adlı eserede Hacı Bektaşi Velî’nin, sık sık Kırşehiri ve Ahi Evranı
ziyareti onun’la sohbetlerini anlatır.
Osmanlı Ordusu Ve Hacı Bektaş-ı Veli:
Osmanlı sultanlarıyla halk tarafından da sevildi ve hürmet gördü.
Hacı Bektaş-ı Veli’nin sohbetlerini takip ederek onun tarikatına bağlananlara
“Bektaşi” denildi. Hacı Bektaş-ı Veli’nin Makalat’ın asıl nüshaları incelendiğinde,
İslamiyete uymayan davranışlara şiddetle karşı çıkar.
Hayatının büyük bir kısmını Sulucakarahöyük’te (Hacıbektaş) geçiren
Hacı Bektaş-ı Veli, ömrünü de burada tamamlamıştır. Mezarı, Nevşehir iline
bağlı Hacıbektaş ilçesinde bulunmaktadır.
Eserler:
Ahilik Ocağı:
Hünkar Hacı Bektaş-i Veli’nin tavsiyesi üzerine, yoldaşı Ahi Evran tarafından
Anadolu ve Rumeli’deki Rum,Ermeni,Yuhudi esnafa karşı Türk esnafın
örgütlenmesi için kurulmuş Esnaf derneği
Yeniçeri Ocağı:
Hünkar Hacı Bektaş-i Veli’nin tavsiyesi üzerine Türklerin Anadolu ve Rumelinde
korunması ve kollanması için Osmanlı hükümdarı tarafından kurulmuş bir Askeri Ocaktır.
Osmanlının yükselme döneminde çok önemli rol oynamışlardır.Sanayileşmeyle birlikte
İngilizler başta olmak üzere avrupalı devletlerin Osmanlı iç pazarına girme ve mallarını
serbestce satma isteği ve bu duruma de Ahi Müslüman esnafın Bektaşi Ocaklarıyla
birlikte karşı çıkması ve Yeniçerilerin de Ahi ve Müslüman esnaftan yana tavır alması
Padişahı çok kızdırmış ve Sultan IInci Mahmut 1826 da Yeniçeri ,Bektaşi ve Ahi
Ocaklarını onlarını kapatmıştır. Osmanlı döneminde Yeniçerilere Hacı Bektaş
evlatları de denirdi.
KAYNAKLAR:
- Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi
- Haci Bektas Veli’nin Hayati ve Eserleri
- ” Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı
KAYNAK:Vikipedi, özgür ansiklopedi